Belasting op beleggen in Nederland: complete gids 2026

Bijgewerkt: juli 2026 · 18 min leestijd · Niveau: Gemiddeld

Hoe wordt beleggen belast in Nederland?

In Nederland betaalt u geen vermogenswinstbelasting op beleggingen. U wordt niet belast op wat u werkelijk verdient, maar op een forfaitair (fictief) rendement dat de overheid berekent over uw vermogen. Dit systeem heet box 3 van de inkomstenbelasting.

Het forfaitaire rendement wordt jaarlijks vastgesteld op basis van gemiddelde marktrendementen. Over dat fictieve rendement betaalt u een vast tarief van 36% belasting (2026). Het maakt daarbij niet uit of uw beleggingen in werkelijkheid meer of minder hebben opgebracht — de belastingdienst gaat uit van het fictieve percentage.

De peildatum voor box 3 is altijd 1 januari. De waarde van uw beleggingen op die datum bepaalt uw belastinggrondslag. Transacties na 1 januari tellen pas mee in het volgende belastingjaar.

Wat valt in box 3?

Box 3 omvat vrijwel al uw privévermogen buiten uw eigen woning en pensioenopbouw via de werkgever:

• Aandelen: individuele beursgenoteerde aandelen via uw brokersrekening
• ETFs en beleggingsfondsen: inclusief VWCE, IWDA en andere indexfondsen
• Obligaties: zowel staatsobligaties als bedrijfsobligaties
• Crypto: Bitcoin, Ethereum en overige cryptocurrencies op peildatum 1 januari
• Spaargeld: spaartegoed boven het heffingvrij vermogen
• Peer-to-peer leningen: via platforms als Mintos of Bondora
• Vastgoed: tweede woningen en verhuurde woningen (met uitzondering van uw eigen woning)

Niet in box 3: uw eigen woning (box 1), een aanmerkelijk belang van meer dan 5% in een BV (box 2), en pensioenopbouw via de werkgever of een lijfrenterekening tot de aftreklimieten.

Hoeveel belasting betaalt u? De schijven in 2026

De box 3-belasting werkt in drie schijven, elk met een eigen forfaitair rendement. Over dat rendement betaalt u 36% belasting. Het heffingvrij vermogen bedraagt €57.000 per persoon (afgerond; het exacte bedrag wordt jaarlijks geïndexeerd).

Concreet: heeft u €100.000 aan beleggingen op 1 januari 2026, dan valt €43.000 boven het heffingvrij vermogen. Over dat deel betaalt u 6,04% × 36% = circa €935 aan belasting. Dat is minder dan 1% van uw totale beleggingswaarde per jaar.

Groen beleggen: de vrijstelling in 2026

Nederland biedt een aantrekkelijke belastingvrijstelling voor zogenoemde groene beleggingen. Beleggingen in erkende groenfondsen zijn vrijgesteld van box 3 tot €71.251 per persoon in 2026. Voor fiscale partners loopt dit op tot €142.502 gecombineerd — bovenop het reguliere heffingvrij vermogen.

Erkende groenfondsen zijn aangewezen door de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO). Bekende voorbeelden zijn het ASN Groenprojectenfonds, Triodos Groenfonds en het Rabobank Groen Fonds. Deze fondsen financieren projecten als duurzame energie, biologische landbouw en natuur.

Naast de box 3-vrijstelling geldt ook een heffingskorting van 0,7% over het vrijgestelde bedrag. Het belastingvoordeel kan voor een fiscaal stel oplopen tot meer dan €3.000 per jaar — een significante stimulans voor beleggers die ook duurzaam willen beleggen. Lees meer in onze duurzaam beleggen gids →

Dividendbelasting op buitenlandse aandelen en ETFs

Naast box 3 speelt dividendbelasting een rol als u beleggingen aanhoudt die dividend uitkeren. Wanneer een buitenlands bedrijf dividend uitkeert, houdt het bronland vaak een bronheffing in voordat het bedrag op uw rekening arriveert.

Bronheffing per land

Amerikaanse aandelen kennen 15% bronheffing voor Nederlandse beleggers (dankzij het belastingverdrag tussen Nederland en de VS). Franse aandelen: 12,8%. Zwitserse aandelen: 35%, waarvan een deel terug te vragen is. De Nederlandse dividendbelasting bedraagt standaard 15%.

Via uw belastingaangifte kunt u buitenlandse bronheffing (gedeeltelijk) verrekenen met uw Nederlandse belastingschuld. Uw broker verstrekt jaarlijks een overzicht van ingehouden dividendbelasting.

Dividendbelasting bij ETFs

ETFs die gedomicilieerd zijn in Ierland betalen slechts 15% bronheffing op Amerikaanse dividenden (via het Iers-Amerikaanse belastingverdrag). Fondsen zonder verdrag betalen 30%. Dit structurele voordeel telt over tientallen jaren op tot duizenden euro's extra rendement.

Accumulating vs distributing ETF: belastingverschil

Voor de box 3-belasting maakt het geen verschil of u een accumulating of distributing ETF houdt — de totale vermogenswaarde op 1 januari is belastinggrondslag, ongeacht of dividend is herbelegd of uitbetaald.

Toch heeft een accumulating ETF een praktisch voordeel: dividend wordt automatisch herbelegd en u ontvangt geen uitkering waarover u mogelijk buitenlandse bronheffing betaalt. U hoeft ook niet handmatig te herbeleggen, wat transactiekosten bespaart. Voor vermogensopbouw is een accumulating variant daarmee de verstandigste keuze voor de meeste beleggers. Lees meer over ETFs →

Vermogensvrijstelling voor fiscale partners

Heeft u een fiscale partner (echtgenoot, geregistreerd partner of samenwonende partner die voldoet aan de voorwaarden), dan verdubbelt uw heffingvrij vermogen. In 2026 is dat gezamenlijk €114.000 vrij van box 3-belasting — plus de groenfonds-vrijstelling als u daarin belegt.

Fiscale partners mogen bovendien de verdeling van box 3-vermogen zelf kiezen — van 0/100 tot 100/0. Als één partner al dicht bij of boven de hogere schijven zit, kan het slim zijn meer vermogen toe te wijzen aan de partner met minder box 3-inkomen. Raadpleeg een belastingadviseur voor de optimale verdeling.

Praktische tips: aangifte en peildatum

De peildatum: 1 januari

Uw belastinggrondslag is de waarde van uw beleggingen op precies 1 januari van het belastingjaar. Dat betekent: grote aankopen kort voor 1 januari verhogen uw belastbaar vermogen in dat jaar. Grote onttrekkingen vlak voor de peildatum verlagen het. Sommige beleggers houden hier rekening mee bij hun cash-beheer aan het einde van het jaar, maar let op: de belasting-besparing weegt zelden op tegen het rendementsverlies van een te grote cashpositie.

Belastingaangifte invullen

Uw broker (DEGIRO, Saxo, Interactive Brokers) stuurt u jaarlijks een opgave van uw beleggingsvermogen per 1 januari en een overzicht van ingehouden dividendbelasting. Deze gegevens vult u in bij uw belastingaangifte in box 3 (doorgaans beschikbaar van 1 maart tot 30 april). De Belastingdienst neemt veel gegevens al over van uw bank en broker — controleer ze altijd.

Crypto en peildatum

Crypto valt ook in box 3. U geeft de waarde in euro's op van al uw cryptocurrencies op 1 januari van het belastingjaar. De Belastingdienst heeft hiervoor geen automatisch systeem; u bent zelf verantwoordelijk voor de opgave. Bewaar screenshots of exports van uw portfolio op peildatum als bewijs.

Veelgestelde vragen over belasting op beleggen

Betaal ik belasting als mijn beleggingen dalen?

Ja, u betaalt belasting over het fictieve rendement op de waarde op 1 januari — ook als uw beleggingen daarna zijn gedaald. Er is geen vermogenswinstbelasting, maar de fictieve rendementsheffing treedt op ongeacht de werkelijke koersontwikkeling in dat jaar.

Is mijn lijfrenterekening vrijgesteld van box 3?

Ja. Beleggingen op een geblokkeerde lijfrenterekening (bankspaarrekening of lijfrenteverzekering) zijn vrijgesteld van box 3. U betaalt pas belasting wanneer u de uitkeringen ontvangt, via box 1. Dat maakt lijfrente fiscaal aantrekkelijk voor aanvullend pensioen. Lees onze pensioengids →

Hoe werkt belasting op crypto?

Crypto valt in box 3. U geeft de waarde per 1 januari op in uw aangifte. Er is geen belasting op de winst bij verkoop — alleen het fictieve rendement over de aanwezige waarde op peildatum. Verliescompensatie bestaat niet in box 3.

Moet ik aangifte doen als ik onder het heffingvrij vermogen zit?

Als uw totale box 3-vermogen onder €57.000 (alleenstaand) of €114.000 (fiscale partners) blijft, betaalt u geen box 3-belasting. U hoeft dan geen box 3-gedeelte in te vullen, maar u moet wel aangifte doen als de Belastingdienst u daartoe uitnodigt of als u andere inkomsten heeft.

Kan ik buitenlandse dividendbelasting terugvragen?

Ingehouden buitenlandse dividendbelasting mag u verrekenen met uw Nederlandse inkomstenbelasting, tot een maximum dat afhankelijk is van belastingverdragen. Te veel betaalde bronheffing (bv. Zwitserse 35% terwijl het verdrag 15% toestaat) kunt u terugvragen via het buitenlandse belastingkantoor. Uw broker biedt soms een formulier voor dit proces.